Yüksek faiz ortamının piyasalar üzerindeki etkilerini değerlendiren Adam Taggart, konuk analist Danielle Park ile birlikte sermaye maliyetindeki artışın uzun vadeli etkilerini ele aldı.
Faiz Artışları ve Disenflasyon Beklentisi
Analiste göre faiz oranlarının yükselmesi, piyasalarda daha fazla disenflasyonist baskı yaratacaktır. Bazı kalemlerde deflasyon, bazılarında ise disenflasyon görülmesi bekleniyor. Bu durum, borçlanmak yerine tasarruf yapmayı tercih eden yatırımcılar için büyük bir avantaj sağlıyor.
Özellikle mevduat getirilerinin yanı sıra hisse senedi tarafında temettü verimlerinin bu ortamda önemli ölçüde artacağını savunuyor. Dolayısıyla, disiplinli yatırımcılar için ciddi bir yukarı yönlü potansiyel söz konusu.
Sermaye Maliyeti ve Yatırım Disiplini
Danielle Park, düşük faiz politikalarının sadece borç artışına yol açtığını ve piyasada disiplinsizliğe neden olduğunu belirtiyor. Sermaye maliyeti çok düşük olduğunda, piyasada hatalı yatırımlar (malinvestment) artıyor. Ancak maliyetler yükseldiğinde, yatırımcılar sermaye tahsisi konusunda daha ihtiyatlı davranmaya başlıyor.
Park’a göre, faizlerin yükselmesi “çıplak yüzücülerin” yani aşırı kaldıraç kullananların ortaya çıkmasını sağlıyor. Bu süreç sancılı olsa da piyasanın kredibilitesi ve sürdürülebilirliği açısından pozitif bir adım olarak değerlendiriliyor.
Gayrimenkul ve Borç Sarmalı
Analist, borç bağımlılığının risklerine dikkat çekiyor. Özellikle tüketim amaçlı borçlanmanın veya finansal varlıklarda spekülasyon yapmak için borç almanın risklerinin yeterince anlaşılamadığını vurguluyor. Kolay para döneminde bu riskler gizlenmiş olsa da, faiz disiplini geri döndüğünde borç yenileme süreçleri baskılayıcı hale geliyor.
Konut piyasası özelinde ise farklı senaryolar mevcut. Kanada’da fiyatların ciddi şekilde düştüğünü belirtirken, ABD piyasasının henüz aynı düzeltmeyi tam olarak yaşamadığını ifade ediyor. Ancak yüksek faizlerin, ev sahibi olmak isteyen ancak borçlanmak istemeyenler için fırsatlar yaratacağını öngörüyor.
ABD 10 Yıllık Tahviller ve Riskler
ABD 10 yıllık hazine tahvillerinin getirilerinin 2002 seviyelerine dönmesi kritik bir veri noktasıdır. Park, faizlerin 2020’deki düşük seviyelerden bu yana 10 kat arttığını vurguluyor. Bu değişim hızı, düşük faizle borçlananlar için ciddi bir maliyet artışı anlamına geliyor.
Özellikle son yedi ayda görülen 130 baz puanlık artış dikkat çekicidir. Analist, geçmiş döngülerde (2000, 2007 ve 2022) yaklaşık 80 baz puanlık artışların risk düzeltme fazını tetiklediğini hatırlatıyor. Dolayısıyla mevcut durumun bir düzeltme sürecini başlatmış olabileceğini savunuyor.
Kolay para politikaları borcu besler; ancak gerçek bir ekonomik sağlık için matematik ve sermaye tazminatının geri dönmesi şarttır.
Küresel Enflasyon ve Ekonomik Etkiler
Enflasyonist baskıların sadece ABD’nin bütçe açığıyla ilgili olmadığını, petrol fiyatlarındaki artışın küresel bir etkisi olduğunu belirtiyor. Özellikle İran ile ilgili gelişmelerin yakıt fiyatlarını yukarı çekmesi, dizel ve benzin maliyetlerini artırarak genel enflasyonu tetikledi.
Ekonominin bu hızlı faiz artışlarına rağmen şoka girmemesinin nedenleri arasında yapay zeka (AI) harcamaları ve S&P 500 gibi endekslerin rekor seviyelerde seyretmesi yer alıyor. Ancak bu durumun bir gecikme etkisi (lagged effect) olduğunu ve sabit faizli borçların yenileme dönemleri geldiğinde finansal koşulların daha da sıkılaşacağını öngörüyor.
Sonuç olarak, marjin borçlarının yüksek seviyelerde olması ve kaldıraçlı varlıkların varlığı, piyasada hala bir temizlenme sürecinin yaşanabileceğine işaret ediyor. Özellikle altın ve diğer varlıklar üzerindeki baskı, sermaye maliyetindeki bu kalıcı değişimle şekillenecektir.