Türkiye ekonomisinde reel sektördeki yavaşlama perakende sektörüne sıçrarken, Barış Soydan piyasalardaki sert frenin nedenlerini ve yatırım araçlarının performansını değerlendirdi.
Perakende Satışlar ve Enflasyon Beklentisi
Analiste göre sanayi ve reel sektörde geçen yıl başlayan durgunluk, bu yıl perakende satış hacmine de yansıdı. Özellikle kredi kartı harcamalarındaki belirgin düşüş dikkat çekiyor. Soydan, bu tablonun rastlantısal olmadığını, ekonomi yönetiminin enflasyon baskısını kırmak için tüketim talebini bilinçli olarak kıstığını savunuyor.
Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan’ın da yabancı yatırımcılara sunduğu veriler, tüketimdeki bu yavaşlamayı doğruluyor. Haziran ayı için piyasa beklentileri %0.97 seviyesinde seyrediyor. Ancak Soydan, bu düşüşün temel sebebinin mevsimsel etkiler ve taze sebze-meyve fiyatlarının gerilemesi olduğunu belirtiyor.
Yatırım Araçlarının Reel Getirileri
Sene başından bu yana gerçekleşen birikimli enflasyon karşısında tasarrufları korumanın zorlaştığı vurgulanıyor. TÜİK verilerine göre ilk 5 ayda enflasyon %16.61 olurken, ENAG verileri %23.5 seviyesini gösteriyor. Bu süreçte Dolar kuru, Türk lirası karşısında %8,5 artarak enflasyonun oldukça gerisinde kaldı.
Faiz getirileri ise seçilen fona göre farklılık gösteriyor. Para piyasası fonlarının vergi sonrası net getirileri %17 ile %21 arasında değişiyor. Dolayısıyla, gerçek enflasyonun TÜİK verilerinin üzerinde olduğu senaryoda, birçok yatırım fonunun reel anlamda kaybettirdiği ifade ediliyor.
Vestel ve Sanayi Sektöründeki Riskler
Sektörel bazda bakıldığında, yüksek faiz yükü sanayicileri zorlamaya devam ediyor. Özellikle borç yapılandırması için Ziraat Bankası ile masaya oturan Vestel Elektronik örneği dikkat çekiyor. Ancak Barış Soydan, borç yapılandırmasının tek başına yeterli olmayacağını savunuyor.
Analiste göre şirketin asıl sorunu, ana faaliyetlerinden kâr edememesi ve zarar etmesi. Bu durumun aşılması için teknolojik dönüşümün yanı sıra Zorlu AVM veya Zorlu Plaza gibi değerli gayrimenkullerin satışı yoluyla borçların temizlenmesi gerektiği öngörülüyor.
Küresel Piyasalar ve Altın Analizi
Küresel tarafta altın ve gümüş fiyatları, petrolün yükselişi ve ABD’den gelecek verilerle baskılanıyor. Ons altın 4.025 dolar seviyelerine gerilerken, gümüş 58 dolar bandına indi. Özellikle Perşembe günü açıklanacak olan ABD tarım dışı istihdam verisi kritik önem taşıyor.
Eğer istihdam verileri beklentilerin belirgin şekilde üzerinde gelirse, dolar endeksi güçlenebilir ve değerli metallerde yeni düşüşler tetiklenebilir.
Borsa İstanbul ve Açığa Satış Etkisi
Borsa İstanbul’da son dönemde yaşanan düşüşlerin arkasında birkaç temel faktör bulunuyor. İlk olarak, 1 Mart’tan beri uygulanan açığa satış yasağının kalkması, yatırımcıların düşüş yönlü pozisyon almasını kolaylaştırdı. Ayrıca Bank of America’nın 7.3 milyar liralık net satışı piyasa üzerinde baskı oluşturdu.
Sonuç olarak, Eylül ayındaki okul sezonuyla birlikte enflasyonun yeniden yükselme riski bulunuyor. Bu durum, Merkez Bankası’nın Temmuz ayındaki faiz kararlarını ve piyasaların yönünü belirleyecek temel unsur olacak.