Türkiye ekonomisinde derinleşen fon krizi, sadece yatırımcıları değil, reel sektörü ve otomotiv piyasasını da etkilemeye başladı. Analist Barış Soydan, sermaye piyasalarının bugüne kadarki en büyük krizinin yarattığı ekonomik durgunluğu ve piyasalardaki güncel durumu değerlendirdi.
Fon Krizi ve Otomotiv Piyasasındaki Durgunluk
Barış Soydan’a göre fon krizinin etkileri geniş bir kitleye yayılmış durumda. Özellikle ikinci el araç piyasasında Eylül ayının ortasından itibaren sıra dışı bir hareketlilik gözlemleniyor. Analiste göre, fonlarda parası kilitli kalan vatandaşlar ödemelerini yapabilmek için mecburen araç satışı yapıyor.
Bu durum piyasadaki araç arzını artırırken fiyatlar üzerinde baskı oluşturuyor. Zaten sıkı para politikası nedeniyle durgun olan otomotiv piyasası, bu krizle birlikte daha da zorlanıyor. Soydan, araç fiyatlarının reel olarak gerilemeye devam edeceğini ve bu sürecin Ekim ayı sonuna kadar süreceğini öngörüyor.
Türkiye Ekonomisi ve Büyüme Tahminleri
Fon krizinin genel ekonomik aktiviteyi yavaşlattığını belirten analist, JP Morgan’ın güncel verilerine dikkat çekiyor. Amerikan bankası, daha önce 2026 yılı için %3 olan büyüme tahminini, fon krizi nedeniyle %2,5 seviyesine indirmiş durumda.
Soydan’a göre Türkiye’nin gerçek anlamda büyüdüğünü söyleyebilmek için en az %5’lik bir büyüme oranına ihtiyaç var. Mevcut tahminlerin bu seviyenin çok altında kalması, reel sektördeki canlılığın düşük kalacağı anlamına geliyor.
Merkez Bankası ve Döviz Müdahalesi
Kriz sonrası ortaya çıkan döviz talebini karşılamak için Merkez Bankası piyasaya 12 milyar dolar sattı. Analiste göre bu müdahale yapılmasaydı, yabancı yatırımcıların çıkışı ve yerli yatırımcıların dövize yönelmesiyle sert bir kur atağı yaşanabilirdi.
Ancak son veriler, Merkez Bankası’nın bu kaybın bir kısmını geri almaya başladığını gösteriyor. Hakan Kara’nın paylaştığı bilgilere göre, banka geçtiğimiz hafta 6 milyar doları tekrar kasasına koydu. Bu durumun temel nedenleri arasında yüksek faiz ortamının yarattığı carry trade getirisi ve turizm kaynaklı cari fazla yer alıyor.
Ağustos ayında kaydedilen 4,5 milyar dolarlık kaynağı belirsiz para çıkışı (net hata noksan), fon krizi öncesi sermaye kaçıranların bir göstergesi olabilir.
Borsa ve Hisse Senedi Analizi
borsa tarafında endeks 12.000 seviyesi üzerinde tutunmaya çalışırken, BIST 100 dışındaki hisselerde ciddi değer kayıpları yaşanıyor. Özellikle fonlarla ilişkili hisselerde taban serileri devam ediyor.
Pozitif ayrışan kağıtlar arasında BİM Birleşik Mağazalar ve Coca-Cola dikkat çekiyor. HSBC’nin perakende sektöründeki olumlu raporu, BİM’in endekse destek vermesini sağladı. Öte yandan, Atlas Portföy’ün odaklandığı Işıklar Enerji Yapı Holding hissesinin Eylül ortasından bu yana %90 değer kaybettiği vurgulanıyor.
Altın ve Küresel Piyasalar
altın fiyatları şu an 4.150 ile 4.200 dolar bandında yatay bir seyir izliyor. Fed’in faiz politikası kısa vadeli baskı oluştursa da, merkez bankalarının altın alımları uzun vadeli beklentileri destekliyor. Dünya Altın Konseyi verilerine göre, üçüncü çeyrekte altın fonlarına rekor giriş yapıldı.
Teknoloji hisselerinde ise Çinli CXMT şirketinin çip teknolojisinde rakiplerini yakaladığı iddiası, Nasdaq tarafında satışları tetikledi. Ancak piyasaların asıl yönünü önümüzdeki hafta açıklanacak teknoloji bilançolarının belirlemesi bekleniyor.
Sonuç olarak, borsa için yarın 12.050 destek ve 12.400 direnç seviyeleri kritik önem taşıyor. Fon tasfiyelerinin devam edip etmeyeceği piyasanın yönünü tayin edecek.