Yatırım fonları piyasasında yaşanan son gelişmeler ve Pusula Portföy’ün temerrüde düşmesi, Barış Soydan tarafından detaylıca analiz edildi. Analiste göre, özellikle para piyasası fonlarındaki ödeme sorunları piyasada ciddi bir tedirginlik yarattı.
Pusula Portföy ve Temerrüt Süreci
Barış Soydan, Pusula Portföy’ün resmi bir yazıyla temerrüde düştüğünü belirtti. Şirketin geçtiğimiz haftadan beri zorlandığını ve uçurumun kenarında olduğunu ifade eden Soydan, Tera’nın satın alma duyurusuna rağmen sürecin tamamlanmadığını vurguladı.
Tera tarafından yapılan açıklamada, satın alma sürecinin henüz bitmediği ve fonların henüz devralınmadığı belirtildi. Dolayısıyla, Pusula fonlarında yaşanan sorunlardan Tera’nın sorumlu olmadığı açıklandı. Analiste göre bu durum, SPK, BDDK ve Rekabet Kurumu’ndan alınması gereken yasal izinlerin henüz tamamlanmamasından kaynaklanıyor.
Para Piyasası Fonlarında Likidite Krizi
Yatırımcıların satış talimatı vermesine rağmen paraların hesaplara geçmemesi, temerrüdün en somut göstergesi olarak öne çıkıyor. Barış Soydan, Pusula’nın para piyasası fonlarının risk değerinin 2 gibi düşük bir seviyede olmasına rağmen ödeme yapılamamasının nedenini açıkladı.
Analiste göre sorun, “hisse repo” işlemlerinden kaynaklanıyor. Fon, başka bir fona borç verip karşılığında hisse teminatı alıyor. Ancak teminat olarak alınan hisseler hızla değer kaybettiğinde, karşı taraf borcunu ödeyemiyor ve bu durum para piyasası fonunu etkiliyor.
Yatırımcı Hakları ve Tasfiye Senaryosu
Fon varlıklarının devlet teminatında olduğunu hatırlatan Soydan, yatırımcıların Merkezi Kayıt Kuruluşu üzerinden varlıklarını takip edebileceğini belirtti. Ancak teminat olarak alınan hisselerin değer kaybetmesi, bu kaybın yatırımcıya yansımasına neden oluyor.
Eğer bir fon mali yükümlülüklerini karşılayamazsa, SPK’nın 2013 tarihli tebliğine göre fon mal varlıkları tasfiye edilir ve elde edilen bakiye pay sahiplerine dağıtılır.
Analist, mevcut durumun bir likidite sıkışıklığı olduğunu ve nakit düzeni sağlandığında ödemelerin yeniden başlayabileceğini umduğunu belirtti. Ancak piyasadaki oynaklığın yıl sonuna kadar süreceği konusunda uyardı.
SPK Kuralları ve Fon Volatilitesi
SPK’nın Ağustos sonunda yayınladığı rehber sonrası fonlarda ciddi hareketlilik başladı. Özellikle serbest fonlarda %5’i aşan hisselerin toplamının %20’yi geçemeyeceği kuralı getirildi. Bu kuralın uyum süreci şu şekilde planlandı:
- 31 Ekim’e kadar fonların 1/3’ü,
- 30 Kasım’a kadar bir 1/3’ü,
- 31 Aralık’a kadar ise tamamı uyum sağlamak zorunda.
Bu geçiş süreci boyunca borsa ve fon piyasalarında volatilitenin sürmesi bekleniyor. Ayrıca Soydan, Katılım Evim gibi sistemlerin banka mevduat garantisi taşımadığına dikkat çekerek, bu şirketlerle yapılan sözleşmelerin özel hukuk hükümlerine tabi olduğunu hatırlattı.
Altın ve Fed Faiz Beklentileri
Küresel piyasalarda gözler Fed’in faiz kararına çevrilmiş durumda. Barış Soydan’a göre piyasa, faiz artışını büyük oranda fiyatladı. Altın fiyatlarının 4.290 dolar seviyelerinde seyretmesi bu beklentinin bir sonucu.
Ancak uzun vadeli beklentiler hala güçlü görünüyor. Özellikle 18 Eylül itibarıyla altındaki alım opsiyonlarının 75.8 milyar dolar ile rekor seviyeye ulaşması, yatırımcıların boğa pozisyonunu koruduğunu gösteriyor.
Borsa İstanbul’da Pusula Şoku
Borsa İstanbul, Pusula Portföy olayının etkisiyle sert bir düşüş yaşayarak 14.000 puanın altına indi ve günü 13.892 puandan kapattı. Analiste göre, fonlardan parasını alamayan yatırımcıların diğer varlıklarını satması bu düşüşü tetikledi.
BIST 100 endeksindeki %2.41’lik düşüşle birlikte bankalar %4.15, sanayi ise %2.06 oranında değer kaybetti. Teknik olarak destek seviyesi 13.700, direnç ise 14.040 olarak belirlendi. Özellikle S&P 500 ve ABD borsalarındaki teknoloji hisselerinden çıkış yaparak savunma sanayii şirketlerine yönelmek bir strateji olarak öneriliyor.