Türkiye finans piyasalarında ciddi bir likidite krizi baş gösterirken, analist Cihat Çiçek 17 Eylül 2026 tarihli analizinde yatırım fonlarındaki temerrüt risklerini ve sistemik tehlikeleri değerlendirdi.
Fonlarda Temerrüt ve Likidite Sorunu
Analiste göre piyasada zincirleme bir ödeme krizi yaşanıyor. Özellikle bazı portföy yönetim şirketlerinin ödemeleri yapamaz hale geldiğini belirten Çiçek, durumun oldukça vahim olduğunu savunuyor. Sadece 23 gün içerisinde bu fonlardan çıkmak isteyenlerin 230 milyar lira tutarında satış talebi oluşturduğunu ifade ediyor.
Buna karşın, bazı fon yönetimlerinin vatanseverlik söylemleriyle durumu geçiştirmeye çalıştığını ancak ödemelerin tıkandığını vurguluyor. Özellikle serbest fonlarda büyük sermaye sahiplerinin içeride kaldığını ve SPK’nın ödemeleri ayda bire indiren geçici bir madde getirdiğini belirtiyor.
Borsa İstanbul ve Sistemik Riskler
Fonlardaki bu krizin borsa genelini de etkilediğini söyleyen analist, yatırımcıların nakde ulaşmak için ellerindeki varlıkları satmaya başladığını anlatıyor. Bu durumun sadece sorunlu fonları değil, Akbank ve İş Bankası gibi köklü bankaların hisselerini bile aşağı çektiğini savunuyor.
Özellikle düşük likiditeli ve grup şirketlerine bağlı hisselerde yığılma olduğu için satışların zorlaştığını belirtiyor. Dolayısıyla, bir fonun satış yapması diğer fonların değerini düşüren bir “ateş satışı” (fire sale) döngüsü başladığını ifade ediyor.
Yapay Zeka Verileri ve Senaryolar
Cihat Çiçek, Grok yapay zekasından aldığı verilerle krizin boyutlarını detaylandırıyor. Buna göre Pusula Portföy’den yaklaşık 132.7 milyar lira çıkış yaşandığı ve Tera Portföy’ün bazı fonlarında temerrüt oluştuğu görülüyor. Tera Portföy’ün etkilenen fon büyüklüğünün yaklaşık 7,5 milyar dolar olduğu belirtiliyor.
Analist, önümüzdeki süreç için üç temel senaryo üzerinde duruyor:
- Kontrollü Senaryo: FİK ve SPK’nın müdahalesiyle zararın fon içi satışlarla sınırlı kalması.
- Sektörel Yayılma: 2 ila 4 portföy yönetim şirketinin daha temerrüde düşmesi ve borsada ikinci bir çöküş dalgası.
- Sistemik Kriz: Banka likiditesinin etkilenmesi ve geniş çaplı mevduat kaçışının başlaması.
Finansal İstikrar Kurulu ve Müdahale
Mehmet Şimşek başkanlığındaki Finansal İstikrar Kurulu’nun (FİK) sabah saat 08:00’de acil toplanmasının, durumun artık izole bir şirket sorunu değil, genel bir piyasa istikrarı sorunu olduğunu gösterdiğini savunuyor.
Analiste göre, bu kadar erken saatte yapılan toplantılar durumun vahametini ve sistemik yayılma riskini önleme çabasını kanıtlıyor.
Güvenli Liman Olarak Fiziki Altın
Yaşanan bu krizin ardından Cihat Çiçek, altın varlıklarının önemine dikkat çekiyor. Kağıt üzerindeki hesapların veya fonların aksine, fiziki altının temerrüt riski taşımadığını ve dünyanın her yerinde anında nakde dönebildiğini vurguluyor.
Buna karşın, bankalardaki nakit avans limitlerinin çok düşük olduğunu hatırlatarak, likidite krizlerinde fiziki varlıkların tek gerçek güvence olduğunu savunuyor.
Küresel Riskler ve ABD’deki Durum
Krizin sadece Türkiye ile sınırlı olmadığını belirten analist, ABD’de özellikle Teksas bölgesinde dizel yakıt yokluğu yaşandığını ve istasyonların kapandığını aktarıyor. Ayrıca FED tarafından alınan faiz artırım kararının, küresel nakit sıkışıklığını derinleştirdiğini ifade ediyor.
Sonuç olarak, Türkiye’deki fon krizi ve küresel enerji sorunları piyasaları baskılamaya devam ediyor. Özellikle FİK’in alacağı kararlar ve önümüzdeki birkaç gün içindeki bulaşma riski, piyasanın yönünü belirleyecektir.