Piyasalarda etkileri hissedilen Ponzi krizi derinleşirken, Devrim Akyıl finansal sistemdeki riskleri ve yatırımcıların kendilerini nasıl koruyabileceğini analiz etti.
Ponzi Krizi ve Özel Sektör Tahvilleri
Analiste göre ortada milyarlarca doların yok olduğu, yaklaşık 1 trilyon liraya yakın bir kaybın yaşandığı bir tablo var. Ancak asıl risk, kriminal boyuttan ziyade ekonominin genel işleyişinde yatıyor. Özellikle özel sektör tahvillerinin (ÖST) durumu kritik bir önem taşıyor.
Sistemde 1 trilyon liranın üzerinde özel sektör tahvili bulunuyor. Para piyasası fonları, daha yüksek faiz arayışıyla bu tahvillere yöneldi. Ancak bazı şirketlerin kötü niyetli olması, bu fonları riskli hale getirdi.
Yanlış Kur Politikası ve Reel Ekonomi
Devrim Akyıl, 2024 Nisan ayından itibaren uygulanan kur çıpalı ekonomik modelin hatalı olduğunu savunuyor. Analiste göre döviz kurunun baskılanması, Türk şirketlerinin ihracat kapasitesini öldürdü.
Eğer zamanında bir devalüasyon yapılsaydı, şirketler ihracata yönelecekti. Ancak mevcut model, reel ekonomiyi sanayisizleştirerek sistemi rantiye odaklı bir yapıya çevirdi. Bu durum, yatırımcıları gerçek getiriler yerine yüksek faiz vaat eden Ponzi yapılarına itti.
Yanlış modeller eninde sonunda patlar; 2000 yılındaki kur çıpası bankacılık kriziyle sonuçlanmıştı, bugün ise bir sermaye piyasası krizi ile karşı karşıyayız.
BES ve Likidite Riskleri
Analist, ekonomi yönetiminin acilen özel sektör tahvilleri için bir çözüm üretmesi gerektiğini belirtiyor. Aksi takdirde, vadesi gelen tahvillerin ödenememesi durumunda para piyasası fonlarında ciddi sıkıntılar baş gösterebilir.
Özellikle Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) içeriklerinin dikkatle incelenmesi gerektiğini vurguluyor. BES fonlarındaki borçlanma araçlarının hangi şirketlere ait olduğu ve ödeme kapasiteleri şeffaf şekilde açıklanmalıdır.
Altın ve Gümüş Stratejileri
Sistemdeki güvensizlik arttıkça, yatırımcıların güvenli limanlara yöneleceğini öngören Akyıl, altın ve gümüş tarafında pozisyonların önemini vurguluyor.
Gram altın için 6.789 TL seviyesinin üzeri kuvvetli bir yükselişin işareti olabilir. Aşağıda ise 200 günlük ortalama olan 6.379 TL seviyesi kritik destek olarak izleniyor. Kısa vadede Altın S1 sertifikası için 72,24 seviyesi üzerindeki kalıcılık takip edilmeli.
Gümüş tarafında ise 99,30 trend takip seviyesi olarak belirlenmiş durumda. 200 günlük ortalama olan 96,50 direncinin aşılması durumunda alım sinyali güçlenecektir.
Borsa İstanbul ve Döviz Beklentileri
Borsa tarafında ise görünüm şu an için sıkışık seyrediyor. Analiste göre 12.500 seviyesinin üzeri aşılmadığı sürece tepki hareketleri kalıcı olmayacaktır. Dolar bazlıda ise 253 ve 260 dolar seviyeleri takip ediliyor.
Dolar tarafında ise baskı devam etse de teknik olarak 48,17 seviyesi üzerinde kalındığı sürece potansiyel hedeflerin geçerli olduğunu belirtiyor.
Sonuç olarak, ekonomi yönetiminin ÖST ve BES konusundaki hamleleri, önümüzdeki dönemde kur krizinin ertelenip ertelenmeyeceğini belirleyecektir.