Teknik analizin sadece çizgilerden ibaret olmadığını belirten Emrah Lafçı, piyasadaki gerçek talebi ölçmek için işlem hacmi takibinin kritik önemini anlattı.
Teknik Analiz ve Piyasa Psikolojisi
Emrah Lafçı’ya göre teknik analiz bir bilimden ziyade bir sanattır. Analist, teknik analiz araçlarının tek başına belirleyici olmadığını ve yanlış sinyaller üretebileceğini vurguluyor.
Özellikle piyasaların büyük oranda deneyimsiz ve duygusal tepkiler veren yatırımcılar tarafından yönlendirildiğini belirtiyor. Dolayısıyla, sadece grafiklere değil, yatırımcı psikolojisine ışık tutan verilere odaklanmak gerekiyor.
İşlem Hacmi Nedir ve Nerede İzlenmeli?
İşlem hacmi, piyasaya katılan yatırımcıların verdiği bir oy gibidir. Analiste göre yüksek hacim, piyasada gerçek bir talep ve heyecan olduğunu gösterir. Ancak burada veri kaynağının doğruluğu büyük önem taşır.
En güvenilir veriler; BIST, VIOP veya Nasdaq gibi organize borsaların ilan ettiği hacimlerdir. Buna karşın, Forex gibi tezgah üstü piyasalarda gerçek hacmi ölçmek imkansızdır. Çünkü bu piyasalarda işlemler sentetik veriler veya farklı bankalar üzerinden gerçekleşir.
Trendlerin Sağlığı ve Hacim İlişkisi
Fiyat hareketlerinin kalıcılığı, ona eşlik eden hacimle ölçülür. Emrah Lafçı, trend analizinde şu senaryoların izlenmesi gerektiğini savunuyor:
- Yükselen bir trende yükselen hacim eşlik ediyorsa, trend sağlıklıdır ve devam etme eğilimindedir.
- Fiyatlar yükselirken hacim düşüyorsa, trendin “benzini bitmiş” demektir ve düşüş başlayabilir.
- Düşüş trendinde fiyatlar düşerken hacim artıyorsa, satış baskısı sürmektedir.
- Fiyatlar düşerken hacim azalıyorsa, düşüş tükeniyor olabilir ve bir dönüş yakındır.
Analiste göre, spot piyasalarda (örneğin BIST) aşağı trendlerde hacim analizi yanıltıcı olabilir. Çünkü spot piyasalar genellikle tek taraflı olduğu için hacim sadece kırılım anında patlar, ardından kurur.
Kırılımlar ve Onay Mekanizması
Özellikle sıkışma alanlarından çıkışlarda hacim en önemli teyit mekanizmasıdır. Emrah Lafçı, altın örneği üzerinden bir açıklama yapıyor. Altının 4200 ile 3945 seviyeleri arasındaki sıkışma alanından çıkışının yönü, orta vadeli trendi belirleyecektir.
Ancak bir kırılımın gerçek bir trend başlatması için yüksek işlem hacmiyle gerçekleşmesi gerekir. Düşük hacimli kırılımlar genellikle günlük oynamalardan ibarettir ve kalıcı olmaz.
Örnek Varlıklar Üzerinden Hacim Yorumu
Analist, Tesla ve IBM grafiklerini inceleyerek “anahtar geri dönüş günleri” kavramına değiniyor. Fiyatın yeni bir zirve yapmasına rağmen, yüksek hacimli bir kırmızı barla (düşüşle) kapanması, trendin bittiğinin en net göstergesidir.
Benzer şekilde, S&P 500 vadeli işlemlerinde fiyatlar düşerken hacmin artması, yeni açığa satışların geldiğini ve düşüşün desteklendiğini kanıtlar. Ancak düşüşün sonunda gelen yüksek hacimli yeşil bir bar, trendin sona erdiğine dair güçlü bir teyittir.
Sonuç olarak işlem hacmi, fiyat hareketlerinin arkasındaki gerçek gücü gösterir. Yatırımcıların sadece tek bir göstergeye değil, hacim ve momentum gibi birden fazla teyide bakması risk yönetimini kolaylaştıracaktır.