Borsa İstanbul’daki son dönem durgunluğun nedenlerini değerlendiren Prof. Dr. Emre Alkin, piyasadaki zayıflığın ana kaynağının MSCI raporları değil, daha derin yapısal sorunlar olduğunu belirtti.
MSCI Kriterleri ve Borsa İstanbul
Prof. Dr. Emre Alkin’e göre MSCI, yaklaşık 1.8 trilyon dolar büyüklüğündeki varlığı temsil eden kritik bir endeks sağlayıcısıdır. Kurum, piyasaları 18 farklı ölçüt üzerinden değerlendirmektedir.
Analist, MSCI’ın Türkiye için belirlediği Kasım 2026 tarihine kadar olan sürece dikkat çekiyor. Kurumun temel eleştirileri şeffaflık, zamanlı bilgi akışı ve fiyat oluşumundaki bozulmalar üzerine yoğunlaşıyor. Özellikle serbest dolaşımdaki verilerin raporlanan rakamlarla ayrışması ciddi bir şüphe yaratıyor.
Piyasa Kalitesini Bozan Temel Faktörler
Analiste göre MSCI’ın raporundaki en kritik uyarılar dört ana başlıkta toplanıyor. İlk olarak, şeffaf ve güvenilir bilgi akışının yetersizliği vurgulanıyor. İkinci olarak, serbest dolaşım oranlarındaki belirsizlikler öne çıkıyor.
Üçüncü olarak, derinliği olmayan küçük ölçekli hisselerde koordineli işlem davranışları olduğu iddia ediliyor. Son olarak ise sürekli uygulanan açığa satış yasakları eleştiriliyor. Alkin, piyasanın alıcı ve satıcının hür iradesiyle oluşması gerektiğini savunuyor.
Sürekli yasaklarla piyasayı yönetmeye çalışmak beyhude bir çabadır; piyasalar yasaklarla değil, kurallarla yönetilmelidir.
Borsadaki Düşüşün Gerçek Nedenleri
Prof. Dr. Emre Alkin, borsa performansındaki zayıflığın tek katmanlı bir MSCI sorunu değil, iki katmanlı bir yapı olduğunu belirtiyor. İlk katman makroekonomik baskılardır. Dünyanın en yüksek faiz oranlarından birine sahip olmak, mevduatı cazip kılarken finansman maliyetlerini artırıyor.
İkinci katman ise siyasi risk algısı ve şirket karlılıklarının düşmesidir. Yabancı yatırımcıların seçici davrandığını ve Türkiye’yi “tehlikeli bölge” olarak görmeye başladığını ifade ediyor. Dolayısıyla, BIST 100 endeksindeki baskının temelinde yüksek faiz ve düşük karlılık yatmaktadır.
Gelecek Senaryoları ve Çözüm Önerileri
Analist, piyasa kalitesini artırmak için 90 ve 180 günlük planların devreye alınması gerektiğini savunuyor. İlk 90 gün içinde serbest dolaşım verilerinin temizlenmesi ve açığa satış rejiminin netleştirilmesi gerektiğini belirtiyor.
Sonraki süreçte ise sahiplik imkanlarının çeşitlendirilmesi ve ödünç piyasasının derinleştirilmesi gerektiğini vurguluyor. Ayrıca, yaptırımların caydırıcı olması gerektiğini ekliyor.
Sonuç olarak, Kasım 2026 tarihine kadar somut kanıtların ve şeffaf bir iletişim dosyasının oluşturulması, yabancı yatırımcı güvenini yeniden kazanmak için belirleyici olacaktır.