Analist Selçuk Geçer’e göre, İran-ABD ilişkilerindeki tırmanan gerginlik, küresel ekonomiler üzerinde belirgin etkiler yaratmaya başladı.
Enerji Piyasalarındaki Dalgalanma
İslamabat’taki görüşmelerin başarısızlıkla sonuçlanması ve Trump’ın Hürmüz Boğazı’nı abluka altına alma kararı, enerji piyasalarında sert fiyat hareketlerine neden oldu. Petrol fiyatları, abluka tehdidiyle birlikte %7 artarak 102 dolar seviyelerine yükseldi. Uzmanlar, abluka planının gerçekleşmesi durumunda petrolün 140-150 dolara kadar çıkabileceği öngörüsünde bulunuyor. Doğalgaz fiyatları da Avrupa’da tekrar yükselişe geçerken, abluka haberleri fiyatları zirveye yaklaştırdı. Rusya, petrol ve doğalgaz ihracatı ile bu durumdan faydalanma potansiyeli taşıyor.
Türkiye ekonomisi ise zaten kırılgan bir yapıda bulunurken, Şubat ayı cari açığı 7 milyar doları aşarak yıllık bazda 35 milyar doların üzerine çıktı. Dış ticaret açığı 73 milyar dolara ulaşırken, turizm gelirlerindeki düşüş ve otel doluluk oranlarındaki gerileme ekonomik kırılganlığı artırıyor. ABD ekonomisinde ise enflasyon ve istihdam verilerindeki bozulma, özel sektörden gelen kötü haberler, tüketici güvenindeki düşüş ve sermaye kaçışı gibi faktörler, ara seçimler öncesinde normalleşme çabalarını zorlaştırıyor. Çin, İran ve Rusya’dan petrol tedariki yaparken, yenilenebilir enerjiye yaptığı yatırımlarla enerji bağımsızlığını artırmaya çalışıyor. Avrupa ekonomisi ise petrol ve doğalgaza olan bağımlılığı nedeniyle abluka durumundan olumsuz etkilenecek ve vatandaşlarını ve şirketlerini korumak için destek paketleri hazırlamak zorunda kalabilir.
Sonuç olarak, İran-ABD arasındaki gerginliğin küresel enerji piyasaları ve dünya ekonomileri üzerindeki etkileri devam edecek gibi görünüyor. Türkiye’nin ekonomik kırılganlığı ve cari açık riski nedeniyle alınacak tedbirlerin gecikmeli kalması, riskleri daha da artırabilir.