Küresel piyasalarda belirsizlikler artarken Atilla Yeşilada, TCMB’nin faiz kararı, fon yasası ve yapay zeka balonunun yaratabileceği riskler üzerine kapsamlı bir enflasyon ve piyasa analizi gerçekleştirdi.
TCMB Faiz Kararı ve Petrol Şoku Senaryosu
Merkez Bankası’nın 100 baz puanlık faiz indirimi, Atilla Yeşilada’ya göre mevcut yüksek faiz ortamında çok küçük bir etkiye sahip. Ancak analist, asıl meselenin bundan sonraki süreç olduğunu vurguluyor. Yeşilada, TCMB’nin yeni faiz indirimleri yapma şansının oldukça düşük olduğunu savunuyor.
Bu görüşünün temel nedeni küresel konjonktür ve enerji fiyatları. Özellikle Brent petrol fiyatlarının 114 dolar seviyesine fırlaması ve daha da yükselme potansiyeli taşıması kritik bir risk oluşturuyor. ABD ara seçimleri sonrası Trump’ın İran politikalarının petrol arzını etkileyebileceğini belirtiyor.
Yeşilada’ya göre stokların tükenmiş olması nedeniyle petrol fiyatlarının 87-88 dolar seviyelerine inmesi en az 8 ay sürecektir. Ayrıca Karadeniz’deki trafik tıkanıklığı ve El Nino etkisinin tarımsal ürünleri vurması, kış aylarında yeni bir şok yaratabilir. Dolayısıyla bu durum, faiz indirimlerini zorlaştıran bir yapı oluşturuyor.
2027 Enflasyon Beklentileri ve Faiz Dengesi
Analist, petrol senaryosunun gerçekleşmesi durumunda 2027 yılı için enflasyonun %27’nin altına düşmeyeceğini öngörüyor. Ancak petrol fiyatlarının yıllık ortalamada 60-70 dolara gerilemesi durumunda, Merkez Bankası’nın 400-500 baz puan daha indirim yapabileceğini belirtiyor.
Yeşilada’ya göre mevduat sahipleri, TL’de kalmak için enflasyon ile politika faizi arasında yaklaşık 600 baz puanlık bir fark talep ediyor. Bu fark kapanmadan yapılacak indirimlerin riskli olduğunu savunuyor.
Fon Yasası ve Borsa Üzerindeki Etkileri
Fon yasasının yasalaşmasıyla ilgili olarak Atilla Yeşilada, mevcut mekanizmaların mağdurları tatmin etmeyeceğini düşünüyor. Şüpheli varlıkların satışı ve tazminat süreçlerinin bir yılı bulabileceğini öngörüyor.
Analiste göre bu belirsizlik, BIST 100 üzerindeki baskıyı artırıyor. Yeşilada, sorunun hızlıca çözülmesi için tek yolun bütçeden ödeme yapılması olduğunu savunuyor. Bu ödemelerin daha sonra şüphelilerden tahsil edilebileceğini, böylece bütçeye ek yük binmeyeceğini belirtiyor.
Bütçeden yapılacak bir tazminat, konuyu gündemden çıkararak yabancı yatırımcıların ucuz değerlemelere odaklanmasını sağlayabilir.
Yapay Zeka Balonu ve Küresel Finansal Riskler
Wall Street’te yaşanan sert satışlara değinen Yeşilada, yapay zeka hikayesinin finansal karşılığının yetersiz kaldığını belirtiyor. Şirketlerin devasa yatırımlarının kara dönüşmesi için ABD halkının yıllık 4 trilyon dolar abonelik ücreti ödemesi gerektiğini vurguluyor.
Bu durumun sürdürülemez olduğunu belirten analist, yapay zeka hisselerinden başlayarak genel borsalarda %20 civarında bir kayıp yaşanabileceği uyarısında bulunuyor. Ancak bu durumun doğrudan bir sistemik finansal krize yol açmayacağını, çünkü bankacılık sistemindeki yapay zeka kredilerinin ağırlığının düşük olduğunu savunuyor.
Türkiye Piyasaları İçin Karanlık Senaryo
Küresel çalkantılar Türkiye’yi doğrudan bir tsunamiye sürüklemese de, yabancı yatırımcı davranışlarını etkileyecektir. S&P 500 ve Nasdaq’taki düşüşlerin yarattığı korku, yabancıların Türkiye’den çıkışını hızlandırabilir.
Sonuç olarak, küresel piyasalardaki %20’lik olası bir düzeltme ve enerji fiyatlarındaki seyir, Türkiye’deki varlık fiyatlarını ve faiz patikasını belirleyen temel unsurlar olacaktır.