Küresel piyasalarda değerli metaller yeniden yükselişe geçerken, Barış Soydan altın fiyatlarındaki artışın Türkiye’deki yatırımcıların servetine etkilerini ve makroekonomik riskleri değerlendirdi.
Altın ve Gümüşte Mevcut Durum
Türkiye’deki banka mevduatlarında geçen hafta 4 milyar dolarlık bir artış yaşandı. Ancak Barış Soydan’a göre bu artışın sadece 200 milyon dolarlık kısmı yeni alımlardan kaynaklanıyor. Kalan 3,8 milyar dolar, fiyat artışının getirdiği değer kazancını temsil ediyor.
Ekonomist Emre Akçakmak’ın verilerine göre, son 10 yılda Türkiye toplam 140 milyar dolarlık altın ithal etti. Bu varlıkların güncel değeri 340 milyar dolara ulaştı. Dolayısıyla altın tutanların servetinde toplam 200 milyar dolarlık bir artış gerçekleşti.
Kısa vadeli seyirde ons altın, son üç haftada 450 dolardan 4.700 dolara kadar tırmandı. Şu anki seviyesi 4.600 doların hemen üzerinde seyrediyor. gümüş tarafında ise fiyatlar 68 dolar seviyesinde dengelenmiş durumda.
Fed Beklentileri ve ABD Borç Krizi
Piyasalar şu an Jackson Hole sempozyumunda Fed Başkanı’nın yapacağı konuşmaya odaklanmış durumda. Bir faiz artırımı sinyali gelmesi durumunda altın ve gümüşte kısa süreli düşüşler görülebilir. Ancak uzun vadeli görünüm pozitif kalmaya devam ediyor.
Bunun temel nedeni, ABD’nin yönetilemez noktaya gelen borç yüküdür. ABD borcu 40 trilyon dolara ulaştı. Bu durum tahvil faizlerini yükseltirken tahvil fiyatlarını aşağı çekiyor.
Tahvil faizleri yükselirken Dolar endeksi düşüş eğilimine giriyor. Dolar değer kaybettiğinde ise altın fiyatları yukarı yönlü hareket ediyor. Dolayısıyla ABD’nin borç yönetimi sorunları altını destekleyen yapısal bir faktör haline geldi.
Küresel Talep ve Portföy Dağılımları
Türkiye’de tasarrufların %40’ı döviz bazlı varlıklarda bulunuyor ve bu kısmın %60’ı değerli metallerde yer alıyor. Buna karşın ABD’de finansal varlıkların altına oranı sadece %0,17 seviyesinde.
Goldman Sachs’ın analizine göre, ABD portföylerindeki altın oranı %0,01 arttığında, küresel fiyatlar %1,4 yükseliyor. Ayrıca JP Morgan, yabancı yatırımcıların varlıklarının sadece %0,5’inin altına kaymasının fiyatları %18 artıracağını öngörüyor.
Türkiye’de Yüksek Faiz ve Reel Sektör Baskısı
Türkiye’de tasarrufların %60’ı hala TL cinsinden varlıklarda tutuluyor. Bunun ana sebebi yüksek faiz oranlarıdır. Merkez Bankası faizi %40’tan %37’ye indirse de bu oran hala cazibesini koruyor.
Özellikle sıcak para girişlerinde rekor seviyeler görülüyor. Carry trade pozisyonları 65,3 milyar dolara yükselerek tüm zamanların zirvesine ulaştı. Bu durum Merkez Bankası rezervlerini destekleyerek brüt rezervleri 190 milyar dolar eşiğine getirdi.
Ancak yüksek faizler reel sektör üzerinde ciddi bir baskı oluşturuyor. Şirketler cirolarını artırsa bile finansman giderleri nedeniyle zarar açıklayabiliyor.
Örneğin Yiğit Akü, cirosunu 6,5 milyar liradan 7 milyar liraya çıkarsa da finansman giderlerinin 186 milyon liraya yükselmesiyle zarar etti. Bu durum, yüksek faizin enflasyonu düşürürken sanayi ve istihdamı baskıladığını gösteriyor.
Teknoloji Hisseleri ve Nvidia Bilançosu
Küresel piyasalarda Nvidia beklentilerin üzerinde bir bilanço açıklayarak dikkat çekti. Şirket, önümüzdeki mali yılda %70 daha büyüyeceğini duyurdu. Ayrıca çip sektöründeki talebin 2028 yılına kadar süreceği öngörülüyor.
Opsiyon fiyatlamaları hissenin 220 dolar seviyelerine gideceğini öngörmüştü ve bilanço sonrası fiyat 225 dolara ulaştı. Bu durum, çip üreticileri genelinde güçlü bir yükselişi beraberinde getirdi.
Borsa İstanbul ve Fon Hareketleri
borsa tarafında endeks 14.700 direnci ile 14.350 desteği arasında hareket ediyor. Son dönemde Tera Portföy’ün fonlarında dikkat çekici hareketler gözlemleniyor. Özellikle THF kodlu hisse senedi fonuna 30 milyar liradan fazla giriş olurken, serbest fonlardan 16 milyar liralık çıkış yaşandı.
THF fonu içerisinde Aselsan, Kardemir ve Manas Enerji gibi hisseler ağırlıkta bulunuyor. Fon, Ağustos ayı itibarıyla %23’ten fazla kazanç sağladı.
Son olarak Hedef Holding hisselerinde son bir ayda %56’lık sert bir düşüş yaşandı. Bu durumun, hisseyi yoğun tutan Pusula Portföy’ün fonlarından yaşanan para çıkışları ve buna bağlı dengeleme işlemleri nedeniyle olduğu değerlendiriliyor.
Önümüzdeki günlerde SPK’nın serbest fonlara getireceği yeni düzenlemeler piyasa dinamiklerini yeniden şekillendirebilir.