Küresel piyasalarda yaşanan sert hareketler ve Hürmüz Boğazı’ndaki diplomatik gelişmeler, Barış Soydan’a göre emtia fiyatları ve borsa üzerinde belirleyici bir rol oynuyor.
Petrol Düşüşü ve Değerli Metaller İlişkisi
Petrol fiyatlarının bir günde %5 oranında düşmesi, altın ve gümüş fiyatlarını yukarı taşıdı. Analiste göre petrol, birçok ürünün temel girdisi olduğu için fiyatlardaki düşüş enflasyonist baskıları azaltıyor.
Enflasyon baskısının azalması, merkez bankalarının faiz artırım ihtiyacını ortadan kaldırabilir. Faizler, değerli metallerin temel rakibi olduğu için bu durum altın ve gümüş için pozitif bir katalizör oluşturuyor. Özellikle gümüş tarafında %3’ün üzerinde bir yükseliş gözlenirken, ons fiyatı 60 dolar seviyelerine dayandı.
Platinde Short Squeeze ve Arz Riski
Platin fiyatları bir günde %7 yükselerek dikkat çekici bir hareket sergiledi. Barış Soydan’a göre bu yükselişin temel nedeni, Güney Afrika’daki Rustenburg madeninde yaşanan trajik bir kaza sonrası üretimin durdurulmasıdır.
Madende 51.500 işçinin çalışması ve üretimin ne zaman başlayacağının belirsiz olması, küresel arz riskini artırdı. Bu durum, düşüş yönlü pozisyon alan yatırımcıların panikle pozisyonlarını kapatmasına yol açtı. Finans jargonunda “short squeeze” olarak adlandırılan bu sıkışma, fiyatların olması gerekenden daha hızlı yükselmesine neden oldu.
Hürmüz Boğazı ve Enerji Piyasaları
Brent petrol fiyatlarını aşağı çeken asıl gelişme, İran ile Körfez ülkeleri arasındaki anlaşma haberi oldu. Dünya petrol trafiğinin %20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nın açılma ihtimali, fiyatları 80 dolar seviyelerine indirdi.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessant da boğazın Salı veya Çarşamba günü açılmasını beklediklerini doğruladı. Ancak Trump’ın, boğaz açılmazsa İran’ı sert şekilde vuracakları yönündeki tehditleri hala masada bulunuyor. Eğer boğaz açılırsa, petrol fiyatlarının Haziran ayındaki 71 dolar seviyelerine kadar gerilemesi ihtimali bulunuyor.
Türkiye Ekonomisi ve Sektörel Daralma
Petrol fiyatlarındaki düşüşün Türkiye ekonomisi için hayati önem taşıdığını belirten Soydan, enflasyonun yeniden yükselişe geçtiğine dikkat çekiyor. TÜİK’in Temmuz ayı enflasyonunu %1.8 olarak açıklaması, Haziran ayındaki %1’in altındaki seviyelerin üzerinde kaldı.
Goldman Sachs’a göre petrol fiyatları düşmezse, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın faiz indirimlerine başlaması oldukça zor görünüyor.
Öte yandan yüksek faizlerin reel sektörde ağır hasarlar bıraktığı görülüyor. Temmuz ayı otomotiv satışları, geçen yılın aynı ayına göre %25 oranında daraldı. Bu veri, son 4 yılın en düşük Temmuz ayı satışı olarak kayıtlara geçti. Benzer bir daralmanın konut satışlarında da bekleniyor.
Yatırım Fonları ve SPK Düzenlemesi
SPK’nın yatırım fonları rehberiyle ilgili yapacağı düzenleme, tasarruf sahipleri arasında endişe yaratmış durumda. Özellikle serbest fonlara yönelik daha katı kuralların geleceği beklentisi, bu fonlardan yaklaşık 100 milyar lira çıkışa neden oldu.
Buna karşın, güvenli liman arayışındaki yatırımcıların para piyasası fonlarına yaklaşık 70 milyar lira giriş yaptığı gözleniyor. Ayrıca Vega Portföy’ün yönettiği bir serbest fonun, konkordato ilan eden bir şirkete %20 pay vermesi tartışma konusu oldu. Şirket, bilançoda işaret olmadığını ve fon çıkışları nedeniyle pay oranının yükseldiğini savunuyor.
ABD Borsaları ve Yapay Zeka Rallisi
S&P 500 endeksi, Hürmüz Boğazı beklentileri ve güçlü bilançolarla yeni bir rekora imza attı. Özellikle yapay zeka ve çip şirketlerinde güçlü yükselişler hakim.
Palantir’in başarılı bilançosu sonrası hisselerinin %25 yükselmesi, diğer teknoloji şirketlerini de tetikledi. Ancak SpaceX tarafında durum farklı. 6 Ağustos’ta kilitli hisselerin serbest kalacak olması, çalışanların satışa geçme ihtimalini ve dolayısıyla fiyatlarda yeni bir düşüş riskini beraberinde getiriyor.
Borsa İstanbul ve Teknik Seviyeler
borsa bugün Hürmüz haberi ve HSBC’nin iyimser raporuyla %2.07 yükselerek 13.687 puandan kapattı. HSBC, Eylül ayında faiz indirimlerinin başlayacağını ve yükseliş trendinin 2027’ye kadar süreceğini öngörüyor.
Borsa İstanbul için kritik seviyeler şu şekilde belirlendi:
- Destek: 13.500
- Direnç: 13.800 ve 13.850
Özellikle ASELSAN, Ford Otosan ve Tüpraş gibi devlerin açıklayacağı bilançolar, kısa vadeli yönü belirleyecek temel faktörler olacak.