Yatırım kararlarının kişiye özel olduğunu vurgulayan Mert Başaran, yaş faktörünün risk algısı ve portföy yönetimi üzerindeki kritik etkilerini anlattı. Analiste göre, finansal özgürlüğe giden yol, yaşın getirdiği sorumluluklar ve zaman avantajıyla doğru varlıkları seçmekten geçiyor.
Yaş ve Risk Algısı İlişkisi
Mert Başaran’a göre yatırım tavsiyesi verilmeden önce kişinin yaşı, medeni durumu ve çocuk sahibi olup olmadığı sorgulanmalıdır. Çünkü 20 yaşındaki bekar bir bireyin risk algısı ile 68 yaşındaki birinin beklentileri tamamen farklıdır.
Özellikle genç yaşlarda hata yapma lüksünün daha fazla olduğunu belirten analist, bu dönemin bir eğitim süreci olarak görülmesi gerektiğini savunuyor. Gençlerin, kaybettiklerinde hayatlarını altüst etmeyecek küçük tutarlarla riskli varlıkları deneyimlemesi gerektiğini ifade ediyor.
Genç Yaşlar İçin Agresif Yatırım Stratejisi
Analist, 20’li yaşların daha agresif ve büyüme odaklı varlıklara yönelme zamanı olduğunu düşünüyor. Bu dönemde Bitcoin ve kripto varlıklar ile riskli hisse senetlerinin portföyde yer alabileceğini belirtiyor.
Ancak Başaran, gençlerin “yatırımın glüteni” olarak tanımladığı gereksiz online alışveriş ve lüks tüketim tuzaklarına düşmemesi gerektiği konusunda uyarıyor. Tasarruf disiplininin çocuk yaşlarda, kumbaralar aracılığıyla kazanılması gerektiğini vurguluyor.
Gayrimenkul ve Arsa Yatırımı
Mert Başaran, kendi en sevdiği yatırım aracının toprak olduğunu belirtiyor. Genç yatırımcıların hemen ev veya araba almak yerine arsaya yönelmelerini tavsiye ediyor. Özellikle nüfus artış oranı yüksek bölgelerin (örneğin Şanlıurfa) uzun vadede yüksek getiri potansiyeli taşıdığını savunuyor.
Analiste göre, sıfır araba almak finansal bir hata olabilir. Çünkü araba zamanla değer kaybeden bir varlıktır. Buna karşın, doğru konumlanmış bir arsa yatırımı, gelecekte çok sayıda daireye dönüşerek serveti katlayabilir.
Yaş Gruplarına Göre Varlık Dağılımı
Başaran, yaş ilerledikçe stratejinin “büyüme”den “koruma”ya evrilmesi gerektiğini savunuyor. Bu kapsamda şu ayrımı yapıyor:
- 20 Yaş: Arsa ve riskli büyüme varlıkları.
- 70 Yaş: Kira getirili ev ve sabit gelir odaklı varlıklar.
Mert Başaran, 40 yaşına kadar yatırım yapmaya başlamayanların finansal anlamda “kırmızı bayrak” (red flag) durumunda olduğunu ve geç kaldıklarını ifade ediyor.
30-40 Yaş Arası ve Beyaz Yaka Tuzağı
30 ile 40 yaş arasını “binayı dikme devri” olarak tanımlayan analist, bu dönemde gelirlerin arttığını ancak giderlerin de hızla yükseldiğini belirtiyor. Özellikle kurumsal hayatın getirdiği “beyaz yaka hastalığına” karşı uyarıyor.
Kıyafet yarışı, lüks tatiller ve gereksiz pahalı özel okullar gibi statü göstergelerinin birikimleri erittiğini savunuyor. Bu dönemde disiplini koruyanların, finansal özgürlüğe çok daha hızlı ulaşacağını öngörüyor.
Portföy Çeşitlendirme ve Alternatifler
Sadece tek bir varlığa odaklanmak yerine sepet yapılmasını öneren Başaran, iyi yönetilen hisse senedi fonlarının uzun vadede altın gibi güvenli limanları bile geçebildiğini hatırlatıyor.
Sonuç olarak, yatırımcının yaşına uygun risk seviyesini belirlemesi ve tüketim alışkanlıklarını kontrol altına alması, gelecekteki finansal tablonun belirleyici faktörü olacaktır.