Küresel jeopolitik gerilimler ve Türkiye’nin makroekonomik verilerindeki bozulma, Selçuk Geçer’in analizlerine göre yeni bir kur şokunu tetikleyebilir.
ABD Siyaseti ve Petrol Fiyatları Senaryosu
Amerika’nın İran ile olan savaşı uzadıkça Trump’a olan destek azalıyor. Analiste göre Trump’ın oy oranları hızla düşüyor. Temsilciler Meclisi’nin Trump’ın tek taraflı saldırılarını engelleyen yasa tasarısını Senato’nun reddetmesi, Trump’ı daha zor bir duruma soktu.
Buna karşın bu durum Trump’ın üzerindeki sorumluluğu artırdı. Dolayısıyla Trump, Kasım ayındaki ara seçimler öncesinde daha dikkatli adımlar atmak zorunda kalacak. Özellikle İran’a yapılacak her saldırının oy kaybını derinleştireceğini savunuyor.
Petrol fiyatları tarafında ise 90 dolar seviyeleri zorlanmış olsa da fiyatların 120-150 dolar bandına çıkmayacağını öngörüyor. Ayrıca Avrupa’da enflasyonun %2.9 olarak açıklanması ve arzın artması, fiyatların belli bir seviyede tutulacağını gösteriyor.
Teknoloji Hisseleri ve Kripto Beklentileri
Fed’in faiz indirim sürecine dair hazırlıklar başladığını belirten Geçer, kısa vadeli dalgalanmaların süreceği ancak piyasaların daha dengeli hareket edeceği görüşünde. Özellikle Apple şirketinin 109.4 milyar dolar gelir ve 29.8 milyar dolar kar açıklaması, teknoloji tarafındaki gücü kanıtlıyor.
Kripto para piyasasında ise Hazine Bakanı Mnuchin’in yasa tasarısı çağrısı kritik önem taşıyor. Bu durum somutlaştığında Bitcoin ve Ethereum tarafında ciddi yukarı yönlü hareketler görülebilir.
Analiste göre mevcut geri çekilmeler dikkate alınmamalıdır. Özellikle Bitcoin için 63.775 dolar ve Ethereum için 87 dolar seviyeleri dengelenme noktaları olarak öne çıkıyor. Ayrıca altın onsunun 438 dolara gelmesiyle birlikte değerli metallerde de zıplama hareketleri beklentisi hakim.
Türkiye’nin Cari Açığı ve Turizm Riski
Türkiye’nin dış ticaret sorunu her geçen gün derinleşiyor. Haziran ayı itibarıyla dış ticaret açığı %26.2 oranında artarak 10.4 milyar dolara ulaştı. Ocak-Haziran dönemindeki toplam açık ise 53 milyar 140 milyon dolar olarak gerçekleşti.
Buna ek olarak turizm gelirlerindeki düşüş cari açık üzerindeki baskıyı artırıyor. Haziran ayında yabancı turist girişleri %4 oranında azaldı. Yılbaşından bu yana ise %3’lük bir düşüş söz konusu.
Selçuk Geçer’e göre turistlerin Türkiye’ye gelmemesinin temel sebebi jeopolitik riskler değil, kurun baskılanması nedeniyle Türkiye’nin diğer ülkelere göre çok daha pahalı hale gelmesidir.
Carry Trade ve Kur Krizi Tehlikesi
Kurun şu an sabit görünmesinin nedeni, son ayda gerçekleşen 55 milyar dolarlık carry trade girişi. Ancak analist, bu paranın “vurgun parası” olduğunu ve kalıcı olmadığını vurguluyor.
Öte yandan yüksek faizler nedeniyle 1,5 trilyon liralık bir faiz gideri oluştu. Geçer’e göre bu kaynakla binlerce kilometrelik hızlı tren hattı veya onlarca köprü yapılabilirdi. Ancak bu meblağ carry trade yatırımcılarına ödeniyor.
Sonuç olarak reel sektörün döviz açığı 204 milyar dolar gibi rekor seviyelere ulaşmış durumda. Dolayısıyla olası bir kriz anında carry trade parası hızla çıkarsa, bu durum çok ağır bir kur şoku ile sonuçlanabilir.