Küresel piyasalarda belirsizlikler sürerken Atilla Yeşilada, Türkiye ekonomisinin 2027 ve 2028 yıllarına dair öngörülerini ve olası senaryolarını paylaştı.
Büyüme Tahminleri ve Yapısal Sorunlar
Analiste göre Türkiye ekonomisindeki büyüme ivmesi oldukça cılız bir seyir izliyor. TÜİK’in ikinci çeyrek için açıkladığı %1.1’lik büyüme verisine karşın, reel hissedilen durumun daha zayıf olduğunu savunuyor. Özellikle üçüncü çeyrek büyümesinin %0.5’in altında kalacağını tahmin ediyor.
Yeşilada, bu yılın toplam büyüme oranının %2,5 seviyesinde gerçekleşeceğini öngörüyor. Bu rakam, pandemi sonrası dönemdeki %4’lük ortalamanın ve geçen yılki %3.4’lük oranın oldukça altında kalıyor. Dolayısıyla hem arz hem de talep tarafında belirgin bir zafiyet hissedileceğini belirtiyor.
Büyümenin önündeki engelleri iki ana başlıkta topluyor. İlk olarak, bağımsız yargı ve denetim organları gibi kurumların işlevini yitirmesini bir “yapısal çöküş” olarak tanımlıyor. İkinci olarak ise tüketicinin artık tüketemeyecek noktaya geldiğini, kredi kartlarının ve kredilerin ulaşılamaz hale geldiğini vurguluyor.
Enflasyon ve Kur Beklentileri
Enflasyon tarafında ise analist daha iyimser bir tablo çiziyor. Mevcut %30’lu seviyelerin bir kısmının enerji fiyatlarından kaynaklandığını hatırlatıyor. Yeşilada, 2027 yılının ikinci yarısından itibaren petrol, enerji ve gıda fiyatlarında düşüş bekliyor.
Buna karşın, kış aylarında enerji fiyatlarının artışıyla enflasyonun tekrar %30’un üzerine çıkabileceğini öngörüyor. Ancak yıl genelinde, bu sene %30 ile biten sürecin önümüzdeki yıl %25 seviyelerine gerileyebileceğini tahmin ediyor.
Dolar ve TL ilişkisine değinen Yeşilada, Türk lirasının dövize karşı ciddi bir değer kaybı yaşamayacağına emin olduğunu belirtiyor. Bu yıl için doların %25 değer kazancıyla yılı kapatabileceğini, ancak devalüasyonun enflasyonun altında kalacağını savunuyor.
Cari Açık ve Dış Finansman Riski
Türkiye’nin 1.6 trilyon dolarlık ekonomi büyüklüğü göz önüne alındığında, 43-45 milyar dolarlık bir cari açık seviyesinin rahatlıkla finanse edilebileceğini ifade ediyor. Ancak Merkez Bankası rezervlerindeki son daralmaya dikkat çekiyor.
Analiste göre dış finansman kaynağı olarak sıcak paradan ziyade sendikasyon kredileri ve tahviller öne çıkıyor. Küresel faiz artışları maliyetleri yükseltse de, Türkiye’nin kredi pazarına erişiminin engellenmeyeceğini düşünüyor. Sadece daha az dış kredi kullanılacağı bir döneme girilebileceğini belirtiyor.
Merkez Bankası’nın rezervleri düşük olsa bile, döviz talebini sınırlamak için geçmişte kullandığı idari yöntemlerle kuru kontrol altında tutabileceğini hatırlatıyor.
Fon Krizi ve Ekonomik Etkileri
Piyasalarda konuşulan 150 milyar dolarlık fon kaybının ekonomik aktiviteye doğrudan zarar verdiğine dair bir veri görmediğini söylüyor. Bu kaybın bir “servet etkisi” yarattığını ve insanların kendilerini fakir hissetmesine yol açtığını ancak bunun toplam çıktıda en fazla %1’lik bir kayba denk geleceğini hesaplıyor.
Buna rağmen, eğer mağdurlar tazmin edilmezse ve süreç siyasi bir krize dönüşürse tüketimlerin kesilebileceği uyarısını yapıyor. Ancak bankacılık sistemi ve BES fonlarında bir sorun olmadığı sürece bu durumun genel bir krize yol açmayacağını savunuyor.
Kritik Senaryolar ve Riskler
Yeşilada, analizini etkileyebilecek iki temel risk faktörü belirliyor. İlk risk, seçimlerin erkene alınması ihtimalidir. Bu durumun hem dolarizasyonu artıracağını hem de sıcak para çıkışına neden olacağını belirtiyor.
İkinci risk ise Brent petrol fiyatlarının 100-110 dolar üzerinde kalmasıdır. Ancak bu ihtimali düşük görüyor. Aksine, önümüzdeki yılın ikinci yarısında petrolün 70 dolar seviyelerine inebileceğini ve bunun Türkiye için pozitif bir şok yaratacağını öngörüyor.
Sonuç olarak Türkiye ekonomisinin zayıf olduğunu ancak bir resesyon veya derin bir bunalım içerisinde olmadığını belirten analist, risk-getiri açısından TL mevduatın diğer araçlara göre daha avantajlı olabileceğini savunuyor.