Merkez Bankası’nın faiz indirimleri ve piyasalardaki likidite hareketleri üzerine değerlendirmelerde bulunan Barış Soydan, konut piyasasından borsa dinamiklerine kadar geniş bir perspektif sundu.
Konut Kredileri ve Faiz Beklentileri
Merkez Bankası geçtiğimiz hafta politika faizini 100 baz puan indirerek %36 seviyesine çekti. Ancak bu durum kredi faizlerine henüz yansımadı. Şu an konut kredisi faizleri aylık %3, yıllık ise %42 civarında seyrediyor.
Analiste göre, konut piyasasında gerçek bir canlılık için faizlerin aylık %2,5 veya %2,30 seviyelerinin altına inmesi gerekiyor. Gayrimenkul iktisatçısı Ahmet Büyükduman’ın görüşlerine paralel olarak, faizlerdeki bu düşüş hem satışları hem de fiyatları yukarı taşıyacaktır.
2027 Seçim Yılı ve Faiz Senaryoları
Piyasalarda Aralık ayının pas geçileceği ancak 2027 seçim yılına doğru indirimlerin hızlanacağı beklentisi hakim. Özellikle Capital Economics, 2027 sonunda politika faizinin toplam 850 baz puanlık bir düşüşle %27,5 seviyesine gerileyeceğini öngörüyor.
Bu senaryo gerçekleşirse, konut kredisi faizlerinin %2,5’in altına inmesi kaçınılmaz görünüyor. Dolayısıyla seçim atmosferiyle birleşen faiz indirimleri, gayrimenkul piyasasında ciddi bir hareketlilik yaratabilir.
Nitelikli Yatırımcı ve Serbest Fonlar
Serbest fonlara erişim için gereken nitelikli yatırımcı tutarı, ekonomi yönetimi tarafından önce 10 milyon liraya, ardından 50 milyon lira seviyesine çıkarıldı. Barış Soydan’a göre bu karar, fiilen serbest fon döneminin sona erdiğini gösteriyor.
Öte yandan, bazı fonların yüksek getirileri dikkat çekiyor. Örneğin Filip Portföy’ün bir fonu aylık %27 getiri sağladı. Ancak analist, bu başarının BIST manipülasyonu değil, Amerikan borsalarındaki petrol ve enerji hisselerine yapılan yatırımlar sayesinde olduğunu belirtiyor.
Fon Krizi ve Yasal Süreçler
Tasfiye kapsamındaki fonlarda 1 milyon liralık ara ödemeler için geri sayım başladı. Kanun teklifinin meclisten geçmesinin ardından Resmi Gazete’de yayınlanması bekleniyor. Bu süreçte para piyasası fonları paralarının büyük kısmını alırken, hisse ve serbest fonlarda kesintiler yaşanabilir.
Takas kesinliği hakkının yeni bir kanun maddesiyle iptal edilmesi, konuyu yargı boyutuna taşıdı.
Analist, bu durumun Anayasa Mahkemesi’ne taşınabileceğini ve bireysel yatırımcıların hukukçularla koordineli şekilde dava açabileceğini vurguluyor.
Özel Sektör Tahvilleri ve Döviz Riski
Fon krizinin etkileri özel sektör tahvillerine de sıçradı. Alves Kablo ve Atak Leasing’in bonolarını ödeyememesi piyasada tedirginlik yarattı. Özellikle Vestel’in 500 milyon dolarlık ve Zorlu Enerji’nin 1,1 milyar dolarlık Eurobond ödemelerini erteleme isteği kritik önem taşıyor.
Bu belirsizlik nedeniyle yabancı yatırımcıların bir kısmı TL varlıklarını satarak dövize yöneldi. Sonuç olarak, Merkez Bankası rezervlerinde geçen hafta belirgin bir erime gözlemlendi.
Altın ve Gümüş Analizi
Petrol fiyatlarının 120 dolar eşiğine dayanması ve merkez bankalarının faiz kararları öncesi altın fiyatları 4.000 doların altına inmişti. Ancak ons altın bugün %0,60 yükselerek 4.020 dolara ulaştı. Ons gümüş ise %0,40 artışla 54 dolar seviyesini geçti.
Goldman Sachs’a göre merkez bankaları altın alımlarına devam ediyor. Özellikle Çin’in alımları dikkat çekici. Ağustos ayında merkez bankalarının toplam 79 ton altın aldığı ve bunun 2022 yılına göre 3 kat daha fazla olduğu belirtiliyor.
Borsa İstanbul ve Şirket Hareketleri
Borsa İstanbul’da hacimler, fon krizi etkisiyle 250 milyar liradan 120-150 milyar lira bandına geriledi. Buna rağmen endeksin 11.000 üzerinde kalması olumlu karşılanıyor. Özellikle BIST 30 şirketlerine yönelik ilgi artmış durumda.
Astor Enerji hissesi, mal varlıkları üzerindeki dondurma kararının kaldırılmasıyla zirveye ulaştı. Güncel teknik görünümde ise direnç seviyesi 11.330, psikolojik destek seviyesi ise 11.000 olarak belirlenmiş durumda.
Sonuç olarak, piyasaların yönü Fed’in faiz kararlarına ve Türkiye’deki Eurobond ödemelerinin nasıl yönetileceğine bağlı olarak şekillenecektir.