Türkiye’de derinleşen fon krizi ve makroekonomik durgunluk sürerken, Barış Soydan piyasalardaki son durumu ve yatırım araçlarındaki riskleri değerlendirdi.
Fon Krizi ve Ekonomik Büyüme Beklentileri
JP Morgan, fon krizinin Türkiye ekonomisindeki durgunluğu artıracağını öngörüyor. Banka, 2026 yılı için daha önce öngördüğü %3 büyüme beklentisini, krizin etkileri nedeniyle aşağı yönlü revize etti.
Analiste göre bu durumun temel nedeni, 455.000’den fazla vatandaşın parasının fonlarda takılı kalmış olmasıdır. Bu durum; konut, otomobil ve beyaz eşya gibi tüketim kalemlerinde talebin azalmasına yol açıyor.
Özellikle otomotiv sektörü bu daralmayı şimdiden hissetmeye başladı. Eylül ayı verilerine göre binek otomobil satışları geçen yılın aynı ayına göre %27,8 oranında geriledi. Hafif ticari araçlar dahil edildiğinde ise toplam daralma %24 olarak gerçekleşti.
Merkez Bankası ve Faiz Senaryoları
Merkez Bankası, ekonomideki durgunluğu önlemek adına KOBİ kredilerindeki büyüme sınırını %4,5’ten %5’e yükseltti. Barış Soydan, bu adımı ekonomiye yapılan bir “doping iğnesi” olarak tanımlıyor.
Ancak asıl belirleyici adımın faiz tarafında gelebileceğini savunuyor. Ekim sonundaki toplantıda, talebin baskılanması ve enflasyonist etkilerin azalması nedeniyle bir indirim gelebilir.
Güncel mevduat faizleri incelendiğinde; İş Bankası %37, Akbank %39, Yapı Kredi ve Garanti ise %38,75 ile %39 aralığında oranlar sunuyor. Kamu bankalarında ise oranlar %37,75 seviyesinde seyrediyor.
Enflasyon %2 civarına inmeye devam ettiği sürece, TL mevduat faizinin parayı enflasyona karşı koruduğu görülüyor; ancak faiz indirimi veya enflasyon artışı bu hesabı değiştirebilir.
Fonlarda Belirsizlik ve BES Riskleri
SPK’nın “ivedilikle” ifadesini kullanmasına rağmen, ödemelerin başlayacağı tarih henüz netleşmiş değil. Bazı finans profesyonelleri ödemelerin önümüzdeki hafta başlayabileceğini öngörüyor.
Özellikle serbest fon ve hisse fonu yatırımcılarının durumu belirsizliğini koruyor. Bu fonların içindeki hisselerin taban serisi yapması, portföy değerlerini hızla düşürüyor. Ayrıca 16 Eylül saat 13.30’dan önce satış talimatı verenlerin öncelik durumu hala karanlıkta.
Barış Soydan, bireysel emeklilik sistemindeki (BES) fonların da ciddi zararlar yazdığını hatırlatıyor. Özellikle hisse ağırlıklı fonlarda yüksek oynaklık görülüyor. Yatırımcıların yılda 12 kez fon değiştirme hakkını kullanarak portföylerini güncellemeleri gerektiğini vurguluyor.
Küresel Piyasalar ve Altın Analizi
Küresel tarafta ABD tarım dışı istihdam verisi beklentilerin altında kalarak 29.000 kişi olarak açıklandı. İşsizlik oranı ise %4,1’den %4,2’ye yükseldi.
Bu veri sonrası altın fiyatlarında sert bir hareketlilik yaşandı. Ons altın bir ara 4.227 dolar seviyesini gördü ancak kar satışlarıyla haftayı 4.137 dolar seviyesinde kapattı. gümüş ise 60 doların hemen üzerinde seyrediyor.
ABD borsalarında ise teknoloji hisseleri yükselişini sürdürüyor. Özellikle Nvidia tüm zamanların zirvesini görürken, NASDAQ endeksi yeni bir rekor kırdı.
Borsa İstanbul ve Teknik Seviyeler
borsa tarafında piyasa 12.233 ile 12.367 arasında dar bir bantta hareket etti. Fon kriziyle ilişkili 35 hisse bugün yine taban olurken, bazı şirketler pozitif ayrışarak tavan serisi yaptı.
Analiste göre teknik görünüm hala zayıf çünkü endeks 50, 100 ve 200 günlük ortalamaların altında seyrediyor. Pazartesi günü için kritik seviyeler şu şekilde:
- Destek: 12.090
- Direnç: 12.350
Sonuç olarak, stop-loss seviyelerine dikkat edilmesi gereken riskli bir dönem yaşanıyor. Özellikle fon ödemelerinin takvimi ve Merkez Bankası’nın faiz kararı önümüzdeki günlerin yönünü belirleyecektir.