Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın son enflasyon raporu piyasalarda tartışılmaya devam ederken, Prof. Dr. Emre Alkin ekonomi yönetiminin dezenflasyon süreciyle ilgili iddialarını ve makroekonomik riskleri değerlendirdi.
Enflasyon ve Dezenflasyon Tartışmaları
Prof. Dr. Emre Alkin’e göre ekonomi yönetimi, dezenflasyon sürecinin başarıyla devam ettiğini savunsa da veriler farklı bir tablo çiziyor. Analist, enflasyonun 2023 Haziran ayında %38,21 seviyesinden %75’e kadar yükseltildiğini hatırlatıyor. Şu anki %32 civarındaki düşüşün büyük bir başarı gibi sunulmasını eleştiriyor.
Alkin, bu sürecin reel sektöre ve esnafa çok ağır maliyetler yüklediğini belirtiyor. Ayrıca, resmi verilerin aksine gerçek enflasyon oranının %50 seviyelerinde olduğunu savunuyor. Bu durumun, piyasadaki beklentilerle resmi hedefler arasında derin bir uçurum yarattığını vurguluyor.
Faiz Dışı Açık ve Borç Sarmalı Riski
Ekonomi yönetiminin bütçe disiplini konusundaki yaklaşımını eleştiren Alkin, özellikle faiz dışı açık konusuna dikkat çekiyor. Analiste göre, bir ülkenin sunduğu reel faiz oranı; büyüme ve faiz dışı fazlanın milli gelire oranının toplamına eşit olmalıdır.
Ancak Türkiye’nin şu an faiz dışı açık verdiğini belirten Alkin, bu durumun tehlikeli bir noktaya işaret ettiğini söylüyor. Eğer bu denge kurulamazsa, ülke sürekli yeni borç alıp eski borcu kapatma sarmalına girebilir. Şu an sarmalın içinde olunmasa da, bu riskin bir adım gerisinde olunduğunu ifade ediyor.
İş Gücü ve Sermaye Kaçışı
İstihdam verileri konusundaki tutarsızlıklara değinen Prof. Dr. Emre Alkin, işsizlik rakamlarının yanıltıcı olduğunu savunuyor. Analiste göre, iş aramaktan vazgeçen gençler nedeniyle gerçek işsizlik oranı açıklananın üç katı olabilir. Bu durumun, ülkenin çalışmaya hazır nüfusunun üçte birinin işsiz olması anlamına geldiğini ekliyor.
Öte yandan, Türkiye’de ciddi bir sermaye göçü yaşandığını belirtiyor. Türkiye’ye gelen sermayeden daha fazlasının yurt dışına çıktığını vurgulayan Alkin, yatırımcıların maliyet yönetimi ve rekabet gücü nedeniyle üretimlerini başka ülkelere kaydırdığını ifade ediyor.
Para Politikası ve Gelecek Senaryoları
Analist, ağırlıklı ortalama fon maliyetinin %40 seviyelerinde olmasının bir çelişki yarattığını savunuyor. Eğer ekonomi yönetimi enflasyonun hızla düşeceğine gerçekten inansaydı, bu kadar yüksek faiz teklif etmeyeceğini belirtiyor. Hane halkının ise 12 ay sonrası için %45 enflasyon beklediğini hatırlatıyor.
Alkin, Merkez Bankası’nın siyasi sebeplerle faiz indirimlerini kolladığını ancak piyasa ile olan güven bağlarının koptuğunu savunuyor.
Sonuç olarak Prof. Dr. Emre Alkin, Türkiye’nin uluslararası siyasette ve enerjide önemli başarılar elde etmesine rağmen, bu konumu destekleyecek ekonomik gücün inşa edilemediğini belirtiyor. Tablonun değişmesi için sadece şekilsel adımların değil, gerçek reformların hayata geçirilmesi gerektiğini vurguluyor.